Στοιχηματική θεωρία

xGoals: Τι είναι και πώς επηρεάζουν το στοίχημα

Η νέα μόδα για την οποία ενδεχομένως έχετε ακούσει και απασχολεί ολοένα και περισσότερο κόσμο, από δημοσιογράφους και ποδοσφαιρικούς αναλυτές, μέχρι τα τεχνικά επιτελεία των κορυφαίων συλλόγων, είναι το Expected Goals ή αλλιώς xGoals. Στην Ελλάδα δεν είναι ακόμα τόσο διαδεδομένα τα xGoals, όμως στο εξωτερικό είναι ευρέως γνωστά. Και χρησιμεύουν σε όλους, είτε μιλάμε για προπονητές και στατιστικολόγους, είτε για παίκτες που μελετούν τα ματς για να παίξουν στοίχημα.

Τι είναι τα xGoals;

Πρόκειται για μια μονάδα μέτρησης των πιθανοτήτων που έχει κάθε τελική προσπάθεια να γίνει γκολ. Ενα δύσκολο τετ α τετ που βγάζει στη γωνία ο τερματοφύλακας είναι μια τελική. Ενα χλιαρό σουτ από τα 25 μέτρα που καταλήγει στην αγκαλιά του γκολκίπερ, επίσης. Οπότε, όπως καταλαβαίνει κανείς, δεν έχει νόημα να μετράμε απλά τις τελικές προσπάθειες.

Σε αυτή τη μονάδα μέτρησης αξιολογούνται τα πάντα. Η απόσταση από την εστία, η γωνία του σουτ, ο τρόπος εκτέλεσης, ο βαθμός δυσκολίας κ.λπ. Το πέναλτι, για παράδειγμα, είναι 0.75 (75% πιθανότητες), πολύ απλά γιατί κατά μέσο όρο τα 3/4 πέναλτι που εκτελούνται, γίνονται γκολ.

Οι παράμετροι που υπολογίζονται για τα xGoals

  1. H απόσταση από την εστία.
  2. O τρόποw εκτέλεσης (σουτ, κεφαλιά, κ.λπ.).
  3. H γωνία του σουτ.
  4. Aν η ευκαιρία έγινε σε open play ή στημένη φάση.
  5. Aν πρόκειται για τετ α τετ του επιθετικού με τον τερματοφύλακα.
  6. Αν ο παίκτης που έκανε την τελική είχε προηγουμένως σπαταλήσει πολύ ενέργεια σε ντρίπλα, ταχύτητα, κ.λπ.
  7. Πόσο κοντά βρίσκονται οι αμυνόμενοι στον παίκτη που επιχειρεί την τελική.

Στο βίντεο που ακολουθεί θα δείτε μια μίνι παρουσίαση της Opta, κορυφαίας εταιρίας στατιστικών ποδοσφαίρου. Μέτρησε πάνω από 300.000 τελικές προσπάθειες προκειμένου να βγάλει τις πιθανότητες για γκολ και πλέον «τρέχει» τη συγκεκριμένο concept εξαιρετικά:

 

 

Τα xPTS και τα στατιστικά των παικτών

Τα xGoals χωρίζονται σε υπέρ και κατά. Πόσα γκολ δηλαδή θα έπρεπε να έχει βάλει κάποια ομάδα με βάση τις ευκαιρίες που δημιούργησε και πόσα θα έπρεπε να έχει δεχθεί. Είτε μιλάμε για έναν απλό αγώνα, είτε για συνολικά μέσα στη σεζόν. Μέσα από τα xGoals έρχονται και τα expected points (xPTS).  Που είναι οι βαθμοί που θα έπρεπε να έχουν οι ομάδες βάσει των εμφανίσεών τους (και των ευκαιριών τους).

Οσοι έχουν εικόνα από τα πρωταθλήματα που ασχολούνται δεν θα δουν πράγματα που τους κάνουν μεγάλη εντύπωση. Τις περισσότερες ομάδες τις ξέρουν, τα περισσότερα ματς τα βλέπουν. Αρα γνωρίζουν ποιες αδικούνται βάσει των εμφανίσεων τους, ή βάσει των ευκαιριών που κάνουν ή «τρώνε». Και πάλι, όμως, υπάρχουν πράγματα που αξίζει να αναφερθούν όπως θα δούμε στα παρακάτω παραδείγματα.

Εκτός όμως από τα xGoals και τα xPTS των ομάδων, υπάρχουν και τα xGoals των παικτών. Υπολογίζονται με βάση τις τελικές που πραγματοποιεί ο κάθε παίκτης, αλλά και τις πάσες του. Τις πάσες που παίρνει για να σκοράρει και τις πάσες που δίνει για να σκοράρουν οι συμπαίκτες του. Με τον τρόπο αυτό μπορεί κάποιος να δει με αριθμούς πόσο μεγάλη είναι η συμβολή συγκεκριμένων παικτών στη λειτουργία των ομάδων τους.

 

 

Παραδείγματα ομάδων

Όπως είπαμε και παραπάνω, στις περισσότερες των περιπτώσεων τα συμπεράσματα είναι λογικά, αρκεί να έχει κανείς εικόνα από ένα πρωτάθλημα. Για παράδειγμα, στην Ισπανία, η Χιρόνα έπρεπε, βάσει της συγκεκριμένης κλίμακας, να έχει δεχτεί 28 γκολ και έχει «φάει» μόνο 20 (θετικό πρόσημο). Λογικό, καθώς διαθέτει έναν τερματοφύλακα (Μπόνο) που πραγματοποιεί εκπληκτική σεζόν. Αντίστοιχα, η Βαγιεκάνο έπρεπε να έχει δεχτεί 26 και έχει «φάει» 32 γκολ (αρνητικό πρόσημο). Επίσης νορμάλ, καθώς μέχρι πρότινος αγωνιζόταν με έναν μέτριο γκολκίπερ (Αλμπέρτο) και ό,τι πήγαινε προς την εστία, έγραφε.

Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις που τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά και προκαλούν έκπληξη. Οπως της Ουέσκα, που έχει μαζέψει μόλις 8 βαθμούς, ενώ βάσει της νέας μεθόδου θα έπρεπε να έχει 20! Η νεοφώτιστη φτιάχνει μεγάλες φάσεις, τις οποίες χάνει και αντίστοιχα η εστία της παραβιάζεται σε φάσεις που δεν θα έπρεπε να συμβαίνει.

Στην Πρέμιερ Λιγκ, όλοι γνωρίζουμε ότι η Τότεναμ δεν εμφανίζεται τόσο καλή όσο τα προηγούμενα χρόνια. Παρ’ όλα αυτά είναι ακόμα μέσα στη διεκδίκηση του τίτλου. Εχει 48 βαθμούς, 6 λιγότερους από την πρωτοπόρο Λίβερπουλ. Με βάση τα XGoals της και κατά συνέπεια τους xPTS της, θα έπρεπε να έχει σχεδόν 12 βαθμούς λιγότερους και να είναι στην 4η θέση, πίσω από την Τσέλσι.

Στην ουρά της βαθμολογίας, η Σαουθάμπτον είναι εντός ζώνης υποβιβασμού με μόλις 16 βαθμούς. Το μεγάλο της πρόβλημα φέτος είναι ότι δεν βρίσκει εύκολα δίχτυα. Κάτι που προφανώς αποτυπώνεται και στα xGoals. Εχει πετύχει 21 γκολ, ενώ βάσει των ευκαιριών που είχε θα έπρεπε να έχει σκοράρει πάνω από 26. Οι xPTS της θα έπρεπε να είναι 23,60 και όχι 16. Αν ίσχυε αυτό, η Σαουθάμπτον θα ήταν 15η, τρεις θέσεις πάνω από την επικίνδυνη ζώνη!

 

Βαθμολογία xGoals Πρέμιερ Λιγκ

Παράδειγμα αγώνα

Ας δούμε και κάποια παραδείγματα αγώνων: το Σίτι – Λίβερπουλ που διεξήχθη την Πέμπτη 3/1 έληξε 2-1. Τα xGoals της Σίτι είναι 1,18 και εκείνα της Λίβερπουλ 1,38. Το ματς, με λίγα λόγια, βάσει ευκαιριών θα έπρεπε να λήξει 1-1 ή, οριακά, 1-2! Είναι μεγαλύτερος ο δείκτης για τη Λίβερπουλ επειδή οι 7 από τις 9 τελικές της ήταν εντός περιοχής και με καλύτερες προϋποθέσεις.

Για να καταλάβετε, πάντως, επειδή πολλές φορές λέμε «έχασε το άχαστο» ή αναρωτιόμαστε «πώς είναι δυνατόν να παίρνει τόσα λεφτά και να χάνει τέτοια ευκαιρία;»: Βάσει πιθανοτήτων, το γκολ που έβαλε ο Φιρμίνο, που θεωρητικά ήταν πολύ εύκολο (κεφαλιά από το ένα μέτρο σε άδειο τέρμα) είχε κάτι παραπάνω από 60% πιθανότητες να μπει. Θεωρητικά το ποσοστό είναι μικρό, αν θυμηθούμε τη φάση. Επαναλαμβάνουμε, οι πιθανότητες βγαίνουν βάσει των «μετρήσεων» που καταγράψαμε παραπάνω.

Παράδειγμα παικτών

Περνώντας στα ειδικά στατιστικά των παικτών, ας δούμε τους πρώτους σκόρερ στην Πρέμιερ Λιγκ. Ο Ομπαμεγιάνγκ της Αρσεναλ και ο Κέιν της Τότεναμ έχουν από 14 γκολ αυτή τη στιγμή. Υπολογίζοντας τους τρόπους που έχει σκοράρει ο καθένας και τη δυσκολία των γκολ που πέτυχαν, μπορούμε να πούμε ότι: ο Ομπαμεγιάνγκ θα έπρεπε να έχει σκοράρει 12,86 γκολ, δηλαδή 1,14 λιγότερο από αυτό που έχει. Και ο Κέιν 12,04, δηλαδή 1,96 λιγότερο από αυτό που έχει.

Ο Αγουέρο, όμως, που έχει σκοράρει 10 γκολ, θα έπρεπε να έχει 11! Με βάση τον σχετικό πίνακα, ο Ομπαμεγιάνγκ θα πρέπει να σκοράρει 0,70 γκολ ανά 90λεπτο και ο Κέιν 0,60. Και ο Αγουέρο 0,75 (πρώτος στη σχετική λίστα).

Σκόρερ xGoals Πρέμιερ Λιγκ

Στοίχημα και xGoals

Στοιχηματικά, όλο αυτό ασφαλώς και μπορεί να φανεί χρήσιμο. Ειδικά αν κάποιος ασχολείται με κατηγορίες που δεν έχει σαφή εικόνα ή δεν μπορεί να παρακολουθήσει ολόκληρα τα ματς. Το να μελετήσει τα απλά στατιστικά ενός ματς (π.χ. 8-5 τελικές και 4-2 εντός εστίας) δεν λέει κάτι. Ή, πιο σωστά, δεν λέει όλη την αλήθεια. Σε βάθος χρόνου συνήθως ο καθένας, η κάθε ομάδα, παίρνει ό,τι του/της αναλογεί, που σημαίνει ότι είναι πολύ πιθανό να βρεθούν στοιχηματικές ευκαιρίες και value bets μελετώντας τους πίνακες xGoals.

Προφανώς οι στοιχηματικές εταιρίες δεν ζουν στο… σκοτάδι. Τα γνωρίζουν πολύ καλά όλα αυτά, τα έχουν ενσωματώσει στις πλατφόρμες τους και φυσικά τα υπολογίζουν όταν ανακοινώνουν τις αποδόσεις. Παρ’ όλα αυτά, τα xGoals δεν παίζουν (ακόμα) τόσο σημαντικό ρόλο στη… ζωή τους και δεν βγαίνουν αποδόσεις μόνο βάσει αυτών. Χρειάζεται, όπως σε κάθε περίπτωση άλλωστε, σωστή μελέτη για να βρεθούν τα καλύτερα δυνατά σημεία.

Είναι δεδομένο ότι τα xGoals και τα xPTS θα βελτιώνονται και θα γίνονται ακόμα πιο ακριβή όσο περνούν τα χρόνια και αναπτύσσεται η τεχνολογία. Ειδικοί λένε ότι τα xGoals θα παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο τα επόμενα χρόνια σε όλους τους τομείς του ποδοσφαίρου (και όχι μόνο).